Tot hoe ver mag je je aansprakelijkheid uitsluiten?

woensdag 27 januari 2021

Tot hoe ver mag je je aansprakelijkheid uitsluiten?

Wanneer je geen goed product of geen goede dienst levert ben je aansprakelijk voor de schade die de andere partij daardoor lijdt. Artikel 6:74 Burgerlijk Wetboek stelt dat je niet aansprakelijk bent wanneer de tekortkoming niet aan jou kan worden toegerekend.
Vaak wordt door middel van een exoneratieclausule, in bijvoorbeeld de algemene voorwaarden, geprobeerd om de aansprakelijkheid te beperken. Wanneer kan je je als ondernemer met succes beroepen op zo’n bepaling?

Wanneer is het uitsluiten of beperken van aansprakelijkheid onredelijk?

Meestal is een exoneratieclausule opgenomen in algemene voorwaarden. In dat geval kan worden aangevoerd dat het beding onredelijk bezwarend is dan wel dat het beding naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Twee subjectieve en daarmee vage criteria. Gelukkig hebben we wel wat handvaten. De vraag of een exoneratieclausule naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, dient te worden beantwoord aan de hand van de omstandigheden van het geval. Dit maakt het nog niet veel duidelijker. Bij de omstandigheden van het geval moet de zwaarte van de schuld, de aard en inhoud van de overeenkomst, de maatschappelijke positie en verhouding tussen partijen en de mate waarin de wederpartij zich bewust was van de betekenis van de exoneratieclausule bekeken worden.

Het beperken van aansprakelijkheid bij consumenten

Wanneer je een overeenkomst sluit met een consument gelden er strengere regels. Bij een overeenkomst met een consument wordt een exoneratieclausule altijd geacht onredelijk te zijn. Dit brengt met zich mee dat jij als ondernemer dan moet bewijzen dat het uitsluiten van jouw aansprakelijkheid in die concrete situatie niet onredelijk is. 

Bewuste roekeloosheid en opzet

Het beroep op een exoneratieclausule zal in het algemeen onaanvaardbaar zijn, indien sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid van leidinggevend personeel of van jou als ondernemer zelf. Dit is een zwaardere eis dan alleen onvoorzichtigheid. Ook indien de fout is gemaakt door niet-leidinggevend personeel zal het beroep op onredelijkheid in het algemeen niet slagen, tenzij aannemelijk kan worden gemaakt dat de fout het gevolg is van onjuiste instructies van personen die met de leiding waren belast. Het moet dus gaan om leidinggevend personeel.

Conclusie

De vraag of een beroep op een exoneratieclausule op gaat, is sterk afhankelijk van de specifieke omstandigheden van het geval. Wel kunnen er een aantal handhaven uit de rechtspraak worden gebruikt om een exoneratieclausule te beoordelen. Bij consumenten wordt een exoneratieclausule altijd vermoed onredelijk te zijn. 

Meer weten over de exoneratieclausule?

Neem dan contact op met Sam Derks, de schrijver van dit artikel en specialist als het gaat om de exoneratieclausule.
Sam Derks

Sam Derks